برگ پاسخ به پرسش فنی شماره ۱۴۰ مورخ ۲۶ مرداد ۱۴۰۵ کمیته فنی سازمان حسابرسی:  

درباره اندازه‌گیری سرمایه‌گذاریهای جاری سریع‌المعامله در بازار در صورتهای مالی شرکت فرعی و صورتهای مالی تلفیقی در مواردیکه سال مالی شرکت اصلی از  ۱۴۰۵/۰۱/۰۱؛ ولی سال مالی شرکت فرعی پیش از آن تاریخ آغاز شده است.

کمیته فنی سازمان حسابرسی در قالب برگ پاسخ به پرسش فنی شماره ۱۴۰ مورخ ۲۶ مرداد ۱۴۰۵ (اینجا) به این پرسش پاسخ داده است: 

در شرایطی که سال مالی شرکت اصلی از تاریخ ۱۴۰۵/۰۱/۰۱ شروع میشود لیکن سال مالی شرکتهای فرعی آن قبل از تاریخ مذکور آغاز میشود، نحوه اندازه‌گیری سرمایه‌گذاریهای جاری سریع المعامله در صورتهای مالی شرکتهای فرعی و صورتهای مالی تلفیقی بر اساس الزامات استاندارد حسابداری ۱۵ حسابداری سرمایه‌گذاریها تجدیدنظرشده سال ۱۴۰۴ (لازم الاجرا از تاریخ ۱۴۰۵/۰۱/۰۱) چگونه باید باشد؟

پاسخ:

در استانداردهای حسابداری ایران، با هدف حفظ قابلیت مقایسه صورتهای مالی واحدهای تجاری در دوره های مالی مشابه، بکارگیری پیش از موعد استانداردهای حسابداری مجاز نشده است. در چنین شرایطی برای یکسان‌سازی رویه اندازه‌گیری سرمایه‌گذاری‌های جاری سریع‌المعامله در صورتهای مالی شرکتهای فرعی و صورتهای مالی تلفیقی گروه دو راهکار به شرح زیر مورد پذیرش است:

۱ - با توجه به اینکه در استاندارد حسابداری ۱۵ (تا قبل از تجدید نظر سال ۱۴۰۴) دو رویه ارزش بازار یا اقل بهای تمام شده و خالص ارزش فروش .برای اندازه‌گیری سرمایه‌گذاریهای جاری سریع‌المعامله در صورتهای مالی مجاز بود. بنابراین، شرکتهای فرعی که تاکنون رویه اقل بهای تمام شده و خالص ارزش فروش را بکار گرفته‌اند میتوانند رویه خود را به ارزش بازار (ارزش منصفانه) تغییر دهند. در این صورت باید با موضوع تغییر در رویه حسابداری در چارچوب الزامات استاندارد حسابداری ۳۴ رویه‌های حسابداری تغییر در برآوردهای حسابداری و اشتباهات برخورد شود؛ و اقلام مقایسه‌ای شرکتهای فرعی با توجه به تسری تغییر رویه فوق به گذشته، تجدید ارائه شود. در این حالت رویه شرکت اصلی و شرکتهای فرعی یکسان میشود و صورتهای مالی تلفیقی گروه از این بابت نیاز به تعدیل ندارد.

۲- شرکتهای فرعی همچنان به استفاده از رویه اقل بهای تمام شده و خالص ارزش فروش برای اندازه‌گیری سرمایه‌گذاریهای جاری سریع المعامله در صورتهای مالی خود ادامه دهند. ولی شرکت اصلی باید در تهیه صورتهای مالی تلفیقی تعدیلات لازم را بابت یکسان‌سازی رویه‌ها در سطح گروه بر مبنای روش ارزش منصفانه در کاربرگهای تعدیلات تلفیق به عمل آورد. در این حالت اطلاعات مربوط در صورتهای مالی شرکتهای فرعی تغییر نمیکند؛ و صرفا صورتهای مالی تلفیقی تحت تاثیر این تغییر رویه قرار میگیرد. همچنین طبق بند ۶۳ استاندارد حسابداری ۱۵ (تجدیدنظرشده سال ۱۴۰۴)، این تغییر رویه در دوره گذار مشمول تسـری به گذشته نیست. در نتیجه اصلاح اقلام مقایسه‌ای در صورتهای مالی تلفیقی ضرورت ندارد.

لازم به ذکر است، از ابتدای سال ۱۴۰۵ ویرایش تجدیدنظرشده استاندارد حسابداری ۱۵ حسابداری سرمایه‌گذاریها جایگزین ویرایش قبلی این استاندارد شده است. برای اطلاع از جزئیات تغییرات حسابداری سرمایه‌گذاریها طبق این استاندارد از ابتدای سال ۱۴۰۵ اینجا کلیک کنید.