درباره IFRS


استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRS)

مجموعه‌ایکه با عنوان استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRS) می‌شناسیم، متشکل از ویرایش‌های تجدیدنظرشده استانداردهای بین‌المللی حسابداری (IASهای مصوب «کمیته استانداردهای بین‌المللی حسابداری» (IASC) و تجدیدنظرشده توسط «هیات استانداردهای بین‌المللی حسابداری» (IASB)) و استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRSهای مصوب IASB) است (به شرح توضیحات زیر)؛ که توسط بخش بزرگی از کشورهای جهان (از جمله، ایران) پذیرفته شده و از سوی واحدهای تجاری فعال در این کشورها در حسابداری و گزارشگری مالی رعایت می‌شود. (برای اطلاعات بیشتر درباره پیشینه لازم‌الاجراشدن این استانداردهای بین‌المللی در ایران به این صفحه(اینجا) مراجعه کنید)

برای دیدن فیلم مستند «IFRS در ایران» (ساخته محسن قاسمی) بر روی پوستر بالا کلیک کنید


      پیشینه استانداردگذاری بین‌المللی حسابداری      

   دوران اولیه: استانداردگذاری توسط IASC (1973 تا 2001)  

در سال 1973 کمیته استانداردهای بین‌المللی حسابداری (IASC)[1]‌ به ابتکار سِر هنری بنسون[2]، رئیس اسبق انجمن حسابداران چارترد انگلستان و ولز (ICAEW)، در لندن تاسیس شد. هدف این کمیته که توسط نهادهای ملّی حسابداران حرفه‌ای امریکا، انگلستان، ایرلند، استرالیا، کانادا، فرانسه، آلمان، هلند، ژاپن، و مکزیک تشکیل شده بود، هماهنگ‌سازی رویه‌های متنوع گزارشگری مالی در سطح بین‌المللی بود؛ و تا سال 1982 همه اعضای آیفک (فدراسیون بین‌المللی حسابداران) به عنوان عضو حامی به جمع پشتیبانان این نهاد استانداردگذار بین‌المللی پیوستند.

این کمیته (IASC) در طول دوران فعالیت خود (از 1973 تا 2001) در مجموع 41 عنوان استاندارد بین‌المللی حسابداری (IAS)[3] تدوین و لازم‌الاجرا کرد که به مرور توسط بخش بزرگی از کشورهای سرتاسر جهان مورد پذیرش قرار گرفت. در حال حاضر (در سال 2024)، از این 41 عنوان استاندارد بین‌المللی حسابداری، 24 استاندارد (که بعدها توسط IASB تجدیدنظر شدند) همچنان لازم‌الاجرا هستند؛ 14 استاندارد با استانداردهای جدید (IASهای جدید یا IFRSها) جایگزین شده‌اند؛ و صرفا 3 استاندارد کنار گذاشته شده‌اند (نمایه 1 را ببینید). 

نمایه 1 - استانداردهای بین‌المللی حسابداری (IAS) مصوب کمیته استانداردهای بین‌المللی حسابداری (IASC) (1973 تا 2001) - اغلب این استانداردها که هم‌اینک نیز لازم‌الاجرا هستند، پس از راه‌اندازی IASB (در سال 2001) توسط این هیات مورد تجدیدنظر قرار گرفته‌اند

شماره

عنوان

وضعیت فعلی
(در سال 2024)
IAS 1
ارائه صورتهای مالی (از 2027 با IFRS18 جایگزین خواهد شد)
لازم‌الاجرا (استاندارد1 ایران)
IAS 2
موجودیها
لازم‌الاجرا (استاندارد8 ایران)
IAS 3
صورتهای مالی تلفیقی
جایگزین‌شده با IAS27 و IAS28
IAS 4
حسابداری استهلاک
کنارگذاشته‌شده
IAS 5
اطلاعاتی که باید در صورتهای مالی افشا شود
جایگزین‌شده با IAS1
IAS 6
پاسخهای حسابداری به تغییر قیمتها
کنارگذاشته‌شده
IAS 7
صورت جریانهای نقدی
لازم‌الاجرا (استاندارد2 ایران)
IAS 8
رویه‌های حسابداری، تغییر در برآوردهای حسابداری و اشتباهات
لازم‌الاجرا (استاندارد34 ایران)
IAS 9
حسابداری فعالیتهای تحقیق و توسعه
جایگزین‌شده با IAS38
IAS 10
رویدادهای پس از دوره گزارشگری
لازم‌الاجرا (استاندارد5 ایران)
IAS 11
قراردادهای ساخت
جایگزین‌شده با IFRS15 (استاندارد9 ایران)
IAS 12
مالیات بر درآمد
لازم‌الاجرا (استاندارد35 در ایران)
IAS 13
ارائه داراییهای جاری و بدهیهای جاری
جایگزین‌شده با IAS1
IAS 14
گزارشگری قسمتها
جایگزین‌شده با IFRS8 (استاندارد25 ایران)
IAS 15
اطلاعات منعکس‌کننده آثار تغییر قیمتها
کنارگذاشته‌شده
IAS 16
اموال، ماشین‌آلات و تجهیزات
لازم‌الاجرا (استاندارد11 در ایران)
IAS 17
اجاره‌ها
جایگزین‌شده با IFRS16 (استاندارد21 ایران)
IAS 18
درآمد عملیاتی
جایگزین‌شده با IFRS15 (استاندارد3 ایران)
IAS 19
مزایای کارکنان
لازم‌الاجرا (استاندارد33 ایران)
IAS 20
حسابداری کمکهای بلاعوض دولت و افشای مساعدتهای دولت
لازم‌الاجرا (استاندارد10 ایران)
IAS 21
آثار تغییر در نرخ ارز
لازم‌الاجرا (استاندارد16 ایران)
IAS 22
ترکیبهای تجاری
جایگزین‌شده با IFRS3
IAS 23
مخارج تامین مالی
لازم‌الاجرا (استاندارد13 ایران)
IAS 24
افشای اشخاص وابسته
لازم‌الاجرا (استاندارد12 ایران)
IAS 25
حسابداری سرمایه‌گذاریها
جایگزین‌شده با IAS39 و IAS40 (استاندارد15ایران)
IAS 26
حسابداری و گزارشگری مالی توسط طرحهای مزایای بازنشستگی
لازم‌الاجرا (استاندارد 27 ایران)
IAS 27
صورتهای مالی جداگانه
لازم‌الاجرا (استاندارد18 ایران)
IAS 28
سرمایه‌گذاری در واحدهای تجاری وابسته و مشارکتهای خاص
لازم‌الاجرا (استاندارد20 ایران)
IAS 29
گزارشگری مالی در اقتصادهای با تورم حاد
لازم‌الاجرا
IAS 30
افشا در صورتهای مالی بانکها و موسسات مالی مشابه
جایگزین‌شده با IFRS7
IAS 31
منافع در مشارکتهای خاص
جایگزین‌شده با IFRS11 و IFRS12
IAS 32
ابزارهای مالی: ارائه
لازم‌الاجرا (استاندارد36 ایران)
IAS 33
سود هر سهم
لازم‌الاجرا (استاندارد30 ایران)
IAS 34
گزارشگری مالی میاندوره‌ای
لازم‌الاجرا (استاندارد22 ایران)
IAS 35
عملیات متوقف‌شده
جایگزین‌شده با IFRS5
IAS 36
کاهش ارزش داراییها
لازم‌الاجرا (استاندارد32 ایران)
IAS 37
ذخایر، بدهیهای احتمالی و داراییهای احتمالی
لازم‌الاجرا (استاندارد4 ایران)
IAS 38
داراییهای نامشهود
لازم‌الاجرا (استاندارد17 ایران)
IAS 39
ابزارهای مالی: شناخت و اندازه‌گیری
جایگزین‌شده با IFRS9
IAS 40
سرمایه‌گذاری در املاک
لازم‌الاجرا
IAS 41
کشاورزی
لازم‌الاجرا (استاندارد26 ایران)
منبع: وبگاه IAS Plus، موسسه دیلویت.


   دوران کنونی: استانداردگذاری توسط IASB (از 2001 تاکنون)  

کمیته (IASC) در سال 1997 به این نتیجه رسید که برای ادامه کار خود نیاز به تجدیدساختاری جامع دارد. از اینرو، از یکم آوریل 2001 با عنوان هیئت بین‌المللی استانداردهای حسابداری (IASB)[4] تحت نظارت بنیاد استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRS Foundation)[5] به ماموریت خود ادامه داد. 

هیئت (IASB) طی حدود 24 سال گذشته (از 2001)، علاوه بر تجدیدنظر ویرایشهای قبلی استانداردهای بین‌المللی حسابداری (IASها) (نمایه 1 را ببینید) در موارد مقتضی نسبت به تدوین استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRSها) مبادرت کرده است (نمایه 2 را ببینید). به نحویکه در حال حاضر، مجموعه‌ایکه با عنوان استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRS) شناخته می‌شود، متشکل از ویرایش‌های تجدیدنظرشده استانداردهای بین‌المللی حسابداری (IASهای مصوب IASC و تجدیدنظرشده توسط IASB) و استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRSهای مصوب IASB) است.

نمایه 2 - استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRS) وضع‌شده توسط هیات استانداردهای بین‌المللی حسابداری (IASB)

شماره
عنوان
وضعیت فعلی
(در 2024)
IFRS 1
پذیرش استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی برای نخستین بار
لازم‌الاجرا
IFRS 2
پرداخت مبتنی بر سهام
لازم‌الاجرا
IFRS 3
ترکیبهای تجاری
لازم‌الاجرا (استاندارد38 ایران)
IFRS 4
قراردادهای بیمه
جایگزین‌شده با IFRS17
IFRS 5
داراییهای غیرجاری نگهداری‌شده برای فروش و عملیات متوقف‌شده
لازم‌الاجرا (استاندارد31 ایران)
IFRS 6
اکتشاف و ارزیابی منابع معدنی
لازم‌الاجرا
IFRS 7
ابزارهای مالی: افشا
لازم‌الاجرا (استاندارد37 ایران)
IFRS 8
قسمتهای عملیاتی
لازم‌الاجرا
IFRS 9
ابزارهای مالی
لازم‌الاجرا
IFRS 10
صورتهای مالی تلفیقی
لازم‌الاجرا (استاندارد39 ایران)
IFRS 11
مشارکتها
لازم‌الاجرا (استاندارد40 ایران)
IFRS 12
افشای منافع در واحدهای تجاری دیگر
لازم‌الاجرا (استاندارد41 ایران)
IFRS 13
اندازه‌گیری ارزش منصفانه
لازم‌الاجرا (استاندارد42 ایران)
IFRS 14
حسابهای انتقالی قانونی
لازم‌الاجرا
IFRS 15
درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان
لازم‌الاجرا (استاندارد43 ایران)
IFRS 16
اجاره‌ها
لازم‌الاجرا
IFRS 17
قراردادهای بیمه
لازم‌الاجرا
IFRS 18*
ارائه و افشا در صورتهای مالی (جایگزین IAS1 خواهد شد)*
لازم‌الاجرا از 2027
IFRS 19**واحدهای فرعی بدون حسابدهی عمومی: افشالازم‌الاجرا از 2027
منبع: وبگاه IAS Plus، موسسه دیلویت.
*: برای اطلاعات بیشتر درباره IFRS18 و تغییراتی که با لازم‌الاجرا شدن آن (از 2027) در ارائه صورتهای مالی اعمال خواهد شد به این صفحه (اینجا) مراجعه کنید.
**: برای اطلاعات بیشتر درباره IFRS19 و تغییراتی که با لازم‌الاجرا شدن آن (از 2027) در الزامات افشای واحدهای فرعی واجد شرایط اعمال خواهد شد به این صفحه (اینجا) مراجعه کنید.


پی‌نوشتها:

[1] The International Accounting Standards Committee (IASC)

[2] Sir Henry Benson

[3] International Accounting Standards (IASs)

[4] The International Accounting Standards Board (IASB)

[5] IFRS Foundation